Địa chỉ mua hàng

B2-R4-9 VinCom Royal City

149 Cầu Giấy, Hà Nội

507 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

36 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội

121A Phố Huế, Hai Bà Trưng, Hà Nội

Hotline

0904.981.981 - 0943.151.556

Vào rừng tìm “báu vật”

LCĐT - Sáng sớm, xé thêm một tờ lịch, thêm một tháng Chạp nữa. Ngoài cửa sổ trời đất cứ bịt bùng, xám ngoét, lại thêm một ngày mưa phùn gió bấc. Điện thoại reo, anh bạn gọi điện từ Khánh Yên Hạ, Văn Bàn: "Xuống đây đi ông ơi! Nông nhàn, bà con lên rừng tìm kim tuyến, linh chi đỏ lấy tiền tiêu Tết, đông vui lắm".

Cuống cuồng mở internet xem kim tuyến, linh chi đỏ là thứ gì. Chọn mục phân bố kim tuyến, nào là Quản Bạ (Hà Giang), Đồng Chè (Quảng Trị), Kbang (Kon Tum), Tam Đảo (Vĩnh Phúc), còn với thế giới là Trung Quốc (Vân Nam, Quảng Đông), Ấn Độ, Lào, In-đô-nê-xi-a, với linh chi đỏ là dọc dãy Trường Sơn, Sa Pa, chứ tuyệt nhiên không thấy tài liệu nào nói có ở Văn Bàn. Vậy là trí tò mò bị đánh thức, nai nịt cho gọn ghẽ, tôi vội lên đường.

vào rừng tìm báu vật - nấm linh chi

Anh Hoàng Xuân Mãi với cây kim tuyến mới tìm được.

Từ Văn Bàn đến xã Khánh Yên Hạ rồi Liêm Phú giờ hoàn toàn là đường nhựa, xe máy bon bon chưa đầy nửa tiếng đã tới trung tâm xã. Nhân vật tôi cần tìm ở một bản heo hút của xã Khánh Yên Hạ, trong ngôi nhà sàn thênh thang giữa mênh mông đồi cọ. Gia chủ Hoàng Xuân Mãi thổ lộ: "Trong vùng này, không mấy người ở tuổi xấp xỉ 40 mà làm được ngôi nhà sàn to như thế này lại nuôi hai con ăn học, một đứa trường huyện. Cũng là nhờ rừng cả đấy! May thôi, mỗi thứ kiếm một chút". Khi tôi ngỏ ý muốn một lần lên rừng thì anh Mãi không giấu được sự ái ngại: "Mưa rét thế này, đường rừng dốc trơn, chỉ sợ anh không theo nổi đâu". Phần nào cũng rờn rợn, nhưng tôi cố tỏ thái độ quyết tâm và kỳ nèo nên cuối cùng cũng nhận được cái gật đầu tán thành.

Theo một số tài liệu y học, sinh học thì cây kim tuyến còn có tên gọi khác là cây kim tuyến liên, mộc sơn thạch tùng, cây lá gấm, cây kim cương... Với tên khoa học là Anoechilus roxburglihayata, thuộc loài địa lan trong họ Lan (Orchidaceae).

Ở Việt Nam, rất hiếm thông tin y học (kể cả các bài thuốc dân gian của nhiều vùng) nhắc đến kim tuyến, nhưng theo một số tài liệu của Đài Loan, Trung Quốc thì kim tuyến rất quý và hiếm. Nó được sử dụng và rất công hiệu cho các phương thuốc tăng cường sức khỏe, làm khí huyết lưu thông, cây có tính kháng khuẩn, chữa viêm phế quản, viêm gan mãn tính; chữa bệnh thần kinh suy nhược, suy thận, di tinh, đau lưng, phong thấp, giải độc...

Đường từ trung tâm xã Liêm Phú ngược tới bản Lâm Sinh, nơi gửi xe máy để đi vào rừng thì đúng là đoạn đường thử thách với những đá lổng chổng, những hố, rãnh ngang dọc. Điểm cuối cùng của con đường có thể đi bằng xe máy là một bãi bằng và khá rộng, điểm tập kết trâu, bò khi cần thiết của người dân trong vùng. Có khá nhiều con đường mòn đổ ra đây mà trên đó chi chít những vết chân trâu, vết kéo gỗ. Chọn ngả dốc cao, anh Mãi động viên: "Đi lối này dốc nhưng gần hơn". Đường lên lúc thì bò, khi thì tay bíu thân cây, mặt người như dán vào đất. Mặt đất nhầy nhụa, cây rừng ướt lộp độp những hạt mưa nên chẳng bao lâu người đi đường đã thấy cảm nhận cái ẩm ướt len lỏi qua quần áo. Câu chuyện của anh Mãi đứt quãng sau mỗi lần nghỉ giải lao. Anh kể: Cách đây gần chục năm, cây kim tuyến mọc dày như rau tàu bay, lấy cây kim tuyến còn dễ hơn hái rau nuôi lợn. Vào ngay bìa rừng sau lưng bản một buổi cũng lấy được nửa bao tải. Khi kim tuyến còn nhiều người thu mua đưa ra giá rẻ, mỗi ngày đi kiếm được một yến cũng chỉ đạt công khoảng 50 - 60 nghìn đồng. Dần dà kim tuyến hiếm và giá cứ tăng theo độ hiếm của nó, đến nay giá một lạng kim tuyến tại Khánh Yên Hạ, Liêm Phú đã là 100 đến 120 nghìn đồng. Nghe đâu khá nhiều thương lái trung gian đến điểm cuối cùng là biên giới, trước khi xuất qua Trung Quốc nó đã có giá khoảng 200 nghìn đồng/lạng. Cây kim tuyến có giá trị sử dụng như thế nào, những người đi lấy kim tuyến lâu năm cũng không hay, thầy thuốc giỏi trong vùng cũng chưa thấy vị kim tuyến trong bất kỳ bài thuốc dân gian nào. Hầu hết các thương lái mua kim tuyến bán qua Trung Quốc đều đồn đại rằng, cây kim tuyến dùng để sản xuất mỹ phẩm và thuốc chữa trọng bệnh nên đắt giá. Một số người lại nhận ra tại Hà Khẩu (Trung Quốc) có bán rượu ngâm cây kim tuyến tươi, mà người bán đang quảng cáo uống 1 - 2 chén rượu này hằng ngày sẽ xóa được những nếp nhăn trên mặt và da đẹp hơn.

Dù giá trị sử dụng của cây kim tuyến vẫn còn là "ẩn số" thì tại một số xã vùng thấp của huyện Văn Bàn, người người lên núi, nhà nhà lên núi, thanh niên, mọi lứa tuổi lao động của cả bản lên núi vì cây kim tuyến. Ban đầu là khai thác điểm gần, dần dà cứ leo cao dần, ngày sau lại đi xa hơn ngày trước. Giờ đây, đi lấy kim tuyến mang theo cơm nắm để ăn trong 2 - 3 ngày là chuyện bình thường. Với anh Mãi, kinh nghiệm cho thấy không hẳn cần đi xa mà chọn những điểm khó, cheo leo vách đá, những nơi chưa có ai hoặc không ai dám đặt chân tới. Anh Mãi cho biết, cây kim tuyến thường sống trên núi cao, mọc nơi ẩm ướt, ánh sáng thiếu và mọc nhiều nơi khe đá giữa rừng già. Cách đây vài năm, tại Văn Bàn đã có hai người tử nạn khi đi "săn" kim tuyến, nhưng điều đó không làm nhụt chí những người đi rừng. Buổi nông nhàn, một ngày đi rừng kiếm được 2 - 3 lạng kim tuyến cũng đáng lắm chứ. Cách đây vài tuần, trong một lần khám phá khe suối lạ tại điểm giáp ranh với tỉnh Yên Bái, anh Mãi đã lạc vào một bãi kim tuyến dày, kết quả là anh kiếm được hơn 5 kg loại tốt. Nhưng không phải lần nào may mắn cũng đến với người đi rừng, với anh Mãi thì "kiếm ăn" trên rừng cần phải có linh cảm và óc phán đoán tốt. Rừng núi mênh mông làm gì có lối nhất định, nhưng không may dẫm vào vết chân người đi trước thì coi như là công toi. Khi lặn lội nửa buổi trong rừng già mà không được lọn kim tuyến nào thì phải chuyển sang tìm các sản vật có giá trị như: lũa cảnh, nấm linh chi đỏ hoặc nấm hương, mộc nhĩ, cây thuốc, những thứ có thể mang lại lợi ích bằng tiền. Rừng luôn biết "phát lộc" cho những ai nhạy bén và chắt chiu. Nấm linh chi đỏ khá hiếm hoi ở rừng Văn Bàn, nhưng có giá tới 900 nghìn đồng/kg, những khối lũa cảnh thì vô giá, nên anh Mãi đi rừng chưa bao giờ thất bại.

vào rừng tìm báu vật - cây kim tuyến - nấm linh chi

Theo người Trung Quốc, cây Kim tuyến là vị thuốc chữa bệnh rất quí hiếm.

Sau mấy giờ leo núi, dù quãng đường còn gấp đôi mới tới điểm lấy kim tuyến, nhưng với người họa hoằn như tôi đã phải sử dụng những nỗ lực cuối cùng. Bất đắc dĩ anh Mãi phải chuyển hướng tạt ngang xuống triền một khe suối gần đó: "Bữa nay coi như đi chơi nhưng cũng phải có kết quả chứ". Quả là rừng không phụ mong mỏi của con người, chuồi qua quãng dốc dựng đứng những đá đầy rêu nhầy nhợt, anh Mãi reo lên: "A! đây rồi, mót lại mà gặp may nhé". Anh Mãi bắt đầu tìm kiếm những cây kim tuyến đơn độc trong góc mấy khe đá. Cây kim tuyến mà tôi biết qua đây là dạng thân bò với những cây nhỏ, lớn hơn thì vươn thẳng, cao khoảng 7 - 15cm, lá trơn, mặt trên xanh tím, gân lá màu trắng, vàng kim trông như mạng nhện. Mỗi lần tìm thấy 1 cây niềm vui lại hiện ra trên khuôn mặt người đi rừng lâu năm, anh Mãi nâng niu từng cây kim tuyến trước khi cho vào bao tải như chiếc tạp dề khoác bên sườn. Chỉ trong khoảng gần 1 giờ tìm kiếm, cộng với sự may mắn, nên bữa đó anh Mãi cũng kiếm được hơn 1 lạng cây kim tuyến. Trên đường về, anh Mãi không giấu nổi sự trăn trở cho nguy cơ cạn kiệt nguồn sản vật từ rừng. Từng trồng thử cây kim tuyến ở vườn nhà nhưng không thành công, nên anh Mãi mong muốn có một ngày được cán bộ nông, lâm nghiệp hướng dẫn cách trồng kim tuyến, nấm linh chi đỏ trên chính khu vườn nhà bằng nguồn giống lấy từ rừng.

Anh Mãi trở nên phấn chấn hơn khi tôi thông tin để anh biết rằng, tại huyện Mường Khương có doanh nghiệp phối hợp với doanh nhân Trung Quốc đang phát triển cây kim tuyến trên quy mô lớn tại đồng đất ruộng. Nếu đó là dự án thành công thì có lẽ nào trên chính mảnh đất quê hương của loài cây quý này lại không thể phát triển. Phút chia tay, anh Mãi vẫn hẹn một ngày được đưa tôi đến "vựa" những lũa, những kim tuyến, linh chi đỏ, những nấm hương để mà trầm trồ về sự giàu có với những "báu vật" ở núi rừng Văn Bàn.

Gửi bình luận
Tên của bạn (*):
Mail của bạn (*):
Mã bảo mật (*):
Telex   VNI   Off
Hướng dẫn mua hàng
Vận chuyển hàng
Hướng dẫn thanh toán